خط مشی مجموعه سازی ، وجین و اهدا:

 

کتابخانه بیمارستان حضرت ولیعصر (ع)  تلاش می کند  تا  بهترین و با کیفیت ترین خدمات آموزشی مناسب را فراهم کرده و فرصت های آموزشی ایجاد شده را توسعه دهد و در جهت ارتقاء دانش علمی و عملی کلیه اعضای هیئت علمی دانشگاه ، دانشجویان و دست اندکاران امور آموزشی و پژوهشی بیمارستان  تلاش کند و  در این  راستا  تامین به روزترین و معتبرترین  منابع علمی لازم  را برای پاسخگویی به نیازهای آموزشی و پژوهشی جزو اهداف اصلی خود قرار داده است.

 

مجموعه سازی :

 عبارت است از عمل یا فرایند نیاز سنجی، انتخاب و دسترس پذیر ساختن محتوای منابع اطلاعاتی مورد نیاز جامعه کتابخانه از راههای خرید، اهداء ، مبادله یا سایر روشهای مرسوم و ارزیابی مداوم آنها.

 

جامعه: 

جامعه کتابخانه شامل اعضای هیأت علمی مرکز، دستیاران تخصصی و فوق تخصصی، دانشجویان دوره دکترای عمومی، دانشجویان پرستاری و کلیه کارمندان شاغل در این مرکز میباشد.

 

منابع کتابخانه:

شامل انواع منابع چاپی (کتابهای چاپی لاتین، کتابهای چاپی فارسی، مجلات، پایان نامه ها و روزنامه ها) و منابع الکترونیک (پایگاههای اشتراکی تحت پوشش دانشگاه و پایگاههای رایگان، انواع کتب و مجلات الکترونیک) و منابع دیداری شنیداری (فیلمهای آموزشی) است.

 

دامنه و پوشش موضوعی کتابخانه:

شامل کلیه تخصصها  و گروههای آموزشی موجود در مرکز شامل: بیماریهای  داخلی ، بیماریهای عفونی و گرمسیری ، بیماریهای مغز واعصاب،  بیماریهای  چشم ، بیماریهای  گوش و حلق و بینی ، جراحی، رادیولوژی، بیهوشی،، همچنین سایر موضوعات  علوم پزشکی نظیر پرستاری، توانبخشی و علوم آزمایشگاهی میشود.

 

به علت محدودیت در بودجه و امکانات نگهداری و تجهیزات موردنیاز برای استفاده از سایر منابع در حال حاضر کتاب  بیشتر از سایر منابع تهیه میشود و الویت تهیه به ترتیب منابع هسته تخصصها و گروه های آموزشی  مرکز، کتابهای درسی لاتین، کتاب مرجع لاتین، کتاب درسی فارسی ، کتاب مرجع فارسی و منابع کمک آموزشی  میباشد. به علت محدودیت فضا منابع علوم پایه پزشکی به صورت محدود تامین می گردد  و منابع غیر تخصصی و عمومی  تهیه نمی شود.  هم چنین کتابخانه سعی می کند برای پر کردن خلا ها و کمک  به ارتقای فعالیت های آموزشی ، درمانی و پژوهشی  بیمارستان ، مجموعه متنوعی ازکتب الکترونیکی ( EBook ) را فراهم کند.

 

مبنای انتخاب منابع در کتابخانه نیازسنجی و روزآمد  سازی منابع است. اولویت انتخاب منابع با مدیران گروههای آموزش است برای این منظور به تمام مدیران گروههای آموزشی نامه ای حاوی فهرست انتشارات ناشران از طریق اتوماسیون ارسال میشود تا منابع مورد نیاز گروه را اعلام نمایند. سایر کاربران کتابخانه نیز میتوانند کتابهای موردنیاز خود را  به صورت کتبی  به کتابخانه اعلام کنند.

 

معیارهای انتخاب مواد:

در نظرگرفتن رسالت کتابخانه

 روز آمدی و اعتبار علمی

 توجه به تمام رشته ها و تخصصهای موجود در مرکز

 تعداد فراگیران مقاطع مختلف و میزان استفاده از کتاب

 فضا و میزان بودجه اختصاص یافته

 

فراهم آوری:

خرید بصورت سالانه از نمایشگاه بین المللی کتاب انجام میگیرد. در سال های اخیر لیست کتابهای درخواستی به کتابخانه مرکزی ارسال می شود و خرید کلیه مراکز تحت پوشش به صورت متمرکز انجام میشود. بودجه موردنیازاز طریق معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه در زمان نمایشگاه بین المللی کتاب تهران  تامین می گردد.

 

وجین :

 

مقدمه :
 ارزیابی و بررسی دوره ای منابع موجود کتابخانه و کنار گذاشتن منابعی که به دلایل تکنیکی باید از مجموعه خارج شوند ،یکی ازحیاتی ترین اصول مجموعه سازی است که اصطلاحا به آن وجین می­گویند. کتابخانه­ ها برای حفظ روزآمدی و پویایی مجموعه خود از یک سو نیازمند افزودن منابع روز امد و مورد نیاز هستند و از سوی دیگرباید منابعی را که در روند پر شتاب تولید علم مخاطبان و ارزش علمی خود را از دست داده ند ، از مجموعه خارج نمایند. وجین یک اقدام موثر و حساس می باشد که باید با دقت نظر، دانش و شناخت دقیق نسبت به مجموعه و مخاطبان آن صورت پذیرد تا از حذف منابع مهم و با ارزش جلوگیری شود.


 تعریف وجین:

       وجین فرایندی است که از طریق آن منابع مازاد، فرسوده و یا بی استفاده از مجموعه خارج می گردد.

اهداف وجین :

               ایجاد فضای مناسب برای منابع اطلاعاتی موجود
             تسهیل و تسریع در دسترسی به منابع اطلاعاتی
            پویایی و زنده نگهداشتن مجموعه منابع کتابخانه
            جلوگیری از انباشته شدن منابع زائد و بی استفاده
            افزایش اعتبار و استفاده از مجموعه به سبب روزآمدی مجموعه کتابخانه
 

معیارها و ضوابط وجین:

    منابع فرسوده، مستعمل که ارزش علمی و تاریخی ندارند.
    منابع درسی که به مرور زمان اعتبار محتوایی خود را از دست داده و کم ارزش شده اند
    نسخه های تکراری و مازاد بر نیاز و نیز، ویرایش های قدیمی کتب حوزه علوم پایه و بالینی که حداقل دو ویرایش جدید آنها در کتابخانه موجود است .
     منابع کم استفاده یا بی استفاده .

منابع مستثنی از وجین:

     منابع مرجع مانند اطلس ها، دایره المعارفها , ...
       منابع نفیس، تاریخی و هنری در حیطه علوم پزشکی
       منابع هسته در هر رشته تحصیلی

 
دوره وجین :

وجین منابع کتابخانه به میزان و قدرت خرید کتابخانه ها برای جایگزینی منابع و نیز محدودیت فضای فیزیکی کتابخانه ها بستگی دارد.
وجین بهتر است به صورت مستمر و سالانه انجام شود.
تعداد منابع وجین شده در هر نوبت بایستی متناسب با تعداد کل منابع موجود در کتابخانه باشد.

 

اهدا :

تعریف :
منابع اهدایی منابعی هســتند که داوطلبانه و بدون انتظار پاداش به کتابخانه داده میشــوند و یکی از شــیوه های مجموعه سازی در کتابخانه هاست.

 

یکی از روش های موجود درمجموعه سازی دریافت منابع اهدایی است. هدایا  منابعی است که  از طرف افراد ،سازمانها و یا ناشران بصورت داوطلبانه و بدون انتظار پاداش به کتابخانه داده می شوند. پذیرش منابع اهدایی باید بر اساس خط مشی مجموعه سازی  هر کتابخانه صورت پذیرد و شرایط دریافت منابع اهدایی همان معیارهایی است  که برای گزینش منابع اطلاعاتی هنگام خرید مورد توجه قرار می گیرد. مسئولین  کتابخانه موظف هستند قبل از قبول این منابع ،به دقت آنها را مورد بررسی قرار داده و منابع مورد نیاز و قابل استفاده مراجعه کنندگان را انتخاب کنند. منابع اهدایی می توانند جایگزین برخی منابع در کتابخانه شـوند و ممکن است  منابعی را در اختیار کتابخانه قرار دهند که از طریق خرید قابل دسـترس نباشند مانند کتابخانه های شخصی که بسیار ارزشمند هستند و طبق توافق طرفین بایستی مورد استفاده قرار گیرند.

 

 شــرایط پذیرش منابع اهدایی :

تناسب موضوعی منابع اهدایی با رشته های تحصیلی و برنامه های پژوهشی (کتابخانه و سازمان مادر)

به روز بودن منابع  ( بجز منابع نفیس و نایاب(

دارا بودن ظاهر فیزیکی مناسب و قابل استفاده منابع